Pięć zmian w prawie w tygodniu 8–14 czerwca 2026: przegląd nowelizacji

W Prostej Umowie śledzimy na bieżąco zmiany w prawie i pomocą naszych narzędzi przygotowujemy wyczerpujące przewodniki o przepisach, które wchodzą w życie w danym tygodniu.

Pieniądze podróżnych: nowe wzory gwarancji na sezon wakacyjny

Rozporządzenie Ministra Sportu i Turystyki z dnia 21 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 703) – obowiązuje od 13 czerwca 2026 r.

W szczycie sezonu urlopowego weszły zmiany dotyczące sytuacji, gdy biuro podróży ogłosi niewypłacalność. Podstawą zmian jest art. 7 ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Każdy organizator turystyki ma obowiązek zapewnić podróżnym na wypadek swojej niewypłacalności pokrycie kosztów powrotu do kraju oraz zwrot wpłat za imprezę, która się nie odbędzie. Realizuje to przez jedno z trzech zabezpieczeń: gwarancję bankową lub ubezpieczeniową, umowę ubezpieczenia na rzecz podróżnych albo turystyczny rachunek powierniczy (ten ostatni tylko dla imprez krajowych) – a dodatkowo odprowadza składki na Turystyczny Fundusz Gwarancyjny.

Omawiane rozporządzenie aktualizuje urzędowe wzory tych dokumentów. Najważniejsza zmiana dotyczy sytuacji, w której jeden organizator zabezpiecza się u kilku gwarantów naraz. Do wzoru gwarancji dodano przepis, który wyznacza jeden podmiot wiodący do obsługi roszczeń podróżnych:

„Gwarant jest podmiotem właściwym do przyjmowania zgłoszeń od podróżnych i jako ten podmiot jest obowiązany do obsługi zgłoszonych roszczeń, w tym do dokonywania wypłat, do wysokości własnej sumy gwarancyjnej oraz w imieniu pozostałych podmiotów udzielających gwarancji ubezpieczeniowej albo gwarancji bankowej (…)".

Dla podróżnego najważniejsze jest to, że roszczenie obsługuje wskazany w dokumencie gwarant – to on przyjmuje zgłoszenia i dokonuje wypłat. Zmiana porządkuje sytuację, w której ochronę jednego organizatora dzieli kilka instytucji: z góry wiadomo, kto prowadzi sprawę, a pozostali gwaranci dokładają się proporcjonalnie do udzielonego zabezpieczenia, do wysokości swoich sum gwarancyjnych. Pełną treść ustawy o imprezach turystycznych, do której odsyła rozporządzenie, sprawdzisz w naszej wyszukiwarce aktów prawnych.

Certyfikacja wykonawców zamówień publicznych rusza etapami

Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 22 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 709) – § 22 obowiązuje od 9 czerwca 2026 r., całość od 12 lipca 2026 r.

To akt wykonawczy do nowej ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych – jednej z ważniejszych zmian dla firm startujących w przetargach. Sama instytucja certyfikacji ma uprościć życie wykonawcom: zamiast w każdym postępowaniu od nowa kompletować dokumenty potwierdzające spełnianie warunków udziału i brak podstaw wykluczenia, wykonawca będzie mógł raz uzyskać certyfikat i posługiwać się nim w wielu przetargach. Rozporządzenie określa, jak złożyć wniosek o certyfikację, jak przebiega procedura, jak prowadzony jest nadzór nad ważnością certyfikatu i jak ustala się wynagrodzenie podmiotu certyfikującego.

Zasadnicza część procedury zacznie obowiązywać dopiero 12 lipca 2026 r., a w omawianym tygodniu wchodzi tylko jeden przepis:

„Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 12 lipca 2026 r., z wyjątkiem § 22, który wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia."

Wcześniej włączany § 22 dotyczy sposobu ustalania wynagrodzenia podmiotu certyfikującego. Treść ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych również znajdziesz w wyszukiwarce aktów.

Modernizacja wiatraka bez nowej oceny środowiskowej

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 maja 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 706) – obowiązuje od 13 czerwca 2026 r.

Rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko to praktyczny „katalog" inwestycji, dla których trzeba uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydano je na podstawie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i wdraża unijną dyrektywę 2011/92/UE. Nowelizacja łagodzi zasady dla modernizacji istniejących instalacji – w praktyce elektrowni wiatrowych o wysokości od 30 m. Rozbudowa, przebudowa lub montaż zwiększający moc nie będzie traktowany jak nowe przedsięwzięcie wymagające ponownej procedury, jeżeli mieści się w wyznaczonych granicach:

„(…) z wyłączeniem ich rozbudowy, przebudowy lub montażu podejmowanych w celu zwiększenia o nie więcej niż 30% zainstalowanej łącznej mocy nominalnej określonej w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (…), o ile: nie zwiększy się liczba instalacji, nie nastąpi zmiana lokalizacji instalacji w promieniu większym niż 150 m od osi istniejącej wieży tej instalacji, oś wieży instalacji jest zlokalizowana lub będzie zlokalizowana w odległości nie mniejszej niż 250 m od granicy lasu (…)".

Zwiększenie mocy o maksymalnie 30 proc., bez stawiania nowych masztów, bez istotnego przesuwania wieży i z zachowaniem dystansu od lasu, nie uruchamia od nowa oceny oddziaływania na środowisko. To realne ułatwienie dla branży OZE i tzw. repoweringu. Co ważne dla toczących się spraw – do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem zmian stosuje się przepisy dotychczasowe.

Certyfikat z języka polskiego: pierwsze przepisy już teraz, reforma od 2027 r.

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 676) – art. 1 pkt 2 lit. b i d obowiązują od 9 czerwca 2026 r., pozostałe przepisy od 1 stycznia 2027 r.

Nowelizacja ustawy o języku polskim przebudowuje państwowy system poświadczania znajomości języka polskiego jako obcego – egzaminy certyfikatowe na poziomach od A1 do C2, których wyniki są ważne m.in. dla cudzoziemców i osób z polskim wykształceniem zdobytym za granicą (przy studiach, pracy czy procedurach pobytowych). Zasadnicza część reformy – w tym wydawanie certyfikatów przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej, opłata 100 zł, duplikaty i wnioski elektroniczne – wejdzie w życie 1 stycznia 2027 r.

Już 9 czerwca 2026 r. zaczynają jednak obowiązywać dwa przepisy. Pierwszy poszerza krąg osób, którym certyfikat przysługuje na podstawie ukończonej szkoły (o absolwentów szkół działających w systemie oświaty innego państwa, prowadzących nauczanie po polsku). Drugi ustala, na jakim poziomie wydaje się wtedy certyfikat:

„Osobie, o której mowa w ust. 4, wydaje się certyfikat na poziomie biegłości językowej – w przypadku: 1) uzyskania stopnia doktora – C2; 2) ukończenia: a) studiów pierwszego stopnia – B2, b) studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich – C1 (…)".

Dla większości zainteresowanych praktyczna zmiana nadejdzie więc dopiero w 2027 r., ale osoby legitymujące się polskim wykształceniem zyskują jasną regułę przeliczania go na poziom certyfikatu już teraz.

Jakość handlowa żywności: miód, znakowanie i soki

Pakiet rozporządzeń Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi – obowiązuje od 14 czerwca 2026 r.

W niedzielę w życie wchodzi kilka rozporządzeń wydanych na podstawie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Najbliższe konsumentowi jest zaktualizowanie wymagań dla miodu (Dz.U. 2025 poz. 1741). Doprecyzowano w nim status miodu filtrowanego i zasadę dotyczącą pyłku:

„pyłek kwiatowy lub inny specyficzny komponent miodu nie został z niego usunięty, chyba że było to nieuniknione w procesie usuwania obcych substancji organicznych lub nieorganicznych".

Miód wyprodukowany i wprowadzony do obrotu według dotychczasowych przepisów może pozostać w sprzedaży do wyczerpania zapasów. Tego samego dnia zaczynają obowiązywać zmiany w znakowaniu artykułów rolno-spożywczych nieprzeznaczonych bezpośrednio dla konsumenta finalnego (Dz.U. 2025 poz. 1735) i część przepisów o znakowaniu poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz.U. 2025 poz. 1574), a także aktualizacja wymagań dla soków i nektarów owocowych (Dz.U. 2025 poz. 991).

Co pominęliśmy?

Poza opisanymi aktami w tym tygodniu wchodzi w życie kilka zmian o węższym adresacie: ustawa o zmianie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich w ramach PROW 2014–2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 680, od 9 czerwca) – istotna dla beneficjentów funduszy rozwoju wsi, oraz ustawa o ratyfikacji umowy z Ukrainą o współpracy w zwalczaniu przestępczości (Dz.U. 2026 poz. 682, od 9 czerwca).

Charakter techniczny lub wąsko branżowy mają z kolei: rozporządzenie o postępowaniu przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin (Dz.U. 2026 poz. 687, od 10 czerwca), rozporządzenie o warunkach technicznych budowli hydrotechnicznych (Dz.U. 2026 poz. 692, od 11 czerwca), nowela wymagań Dobrej Praktyki Dystrybucyjnej leków (Dz.U. 2026 poz. 693, od 11 czerwca), zmiana zasad prowadzenia dokumentacji medycznej w podmiotach leczniczych MSWiA (Dz.U. 2026 poz. 700, od 12 czerwca) oraz rozporządzenie o dostępie do aplikacji SRPP, służącej obsłudze pomocy publicznej (Dz.U. 2026 poz. 701, od 12 czerwca).

Jeżeli któraś z tych zmian dotyka Twojej sprawy, treść konkretnej ustawy i powiązane z nią orzecznictwo sprawdzisz w Prostej Umowie – w wyszukiwarce aktów prawnych oraz w Wyszukiwarce Orzeczeń Sądowych.

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy stanu faktycznego, treści dokumentów oraz aktualnego orzecznictwa.